تبلیغات
سایت تاکستان رباتیک - راه اندازی "آزمایشگاه ربات‌های اجتماعی"
 
سایت تاکستان رباتیک
بزرگترین و جامع ترین سایت رباتیک ایران
                                                        
درباره سایت


مدیر سایت : فرهاد رحمانی
نویسندگان
نظرسنجی
از کدامیک از مطالب سایت بیشتر استفاده می نمایید؟








آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

 

بیش از پنجاه سال است که تلاش‌های خستگی ناپذیری برای افزایش و ارتقای بهره‌وری انسان در انجام کارهای گوناگون به کمک ربات‌ها صورت گرفته است. تا همین اواخر، پژوهشگران و صنعتگران چشم انداز علمی - تخیلی الهام گرفته از فن آوری های رباتیک را تا حد زیادی ناشی از نقش سودگرایانه آن در افزایش کمی و کیفی تولید می دیده اند. اما در حال حاضر پیشرفت‌های مشهود در علوم و فن آوری رباتیک، ما را به نقطه ای هدایت می‌کند که به وضوح شاهد بکار گیری و تأثیرگذاری آن در بسیاری از زمینه های جدید از منظر اجتماعی - فرهنگی – درمانی - اقتصادی هستیم. به طوری که امروز حوزه "ربات‌های اجتماعی - Social Robotics" به عنوان زمینه ای علمی - تحقیقاتی و چند رشته ای در بین دانشمندان علوم انسانی و مهندسی مطرح شده و در حال پیگیری است. ربات‌ها از زمان اختراع شان مانند رایانه های خانگی، برای مقاصد مختلفی استفاده شده‌اند. با این وجود، همگام با پیشرفت فناوری‌های نوین و کاهش هزینه‌ها پیش بینی می‌شود که در آینده ای نزدیک بکار گیری ربات‌ها به عنوان ابزاری جذّاب را در عرصه های مختلف آموزشی، درمانی، اجتماعی، و فرهنگی شاهد باشیم. از این رو ما در دانشگاه صنعتی شریف بر آن شدیم تا با توجه به سابقه دیرینه مان در آموزش و پژوهش علم رباتیک، اقدام به راه اندازی و تأسیس آزمایشگاه پژوهشی "ربات‌های اجتماعی" با محوریّت ارتقای کیفی آموزش؛ درمان؛ و فرهنگ در حوزه های مربوط، در خدمت مدارس، مراکز توان‌بخشی و اختلالات نافذ رشد (اوتیسم) برای کودکان و نوجوانان، و ارائه خدمات گوناگون مددکاری به سالمندان و بیماران کشورمان باشیم.

برای مثال: در حال حاضر از آماده سازی و برنامه ریزی ربات‌های انسان نما نظیر ربات (NAO) ساخت شرکت Aldebaran به عنوان ابزاری جالب برای آموزش و یادگیری زبان اول و دوم (Robot Assisted Language Learning - RALL) در مقاطع راهنمایی و دبیرستان شروع کرده‌ایم. این ربات برای استفاده با کاربران ایرانی با نام "نیما" مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پژوهش با همکاری یک گروه فرا رشته ای متشکّل از متخصصین حوزه های آموزش زبان و رباتیک با هدف بررسی سرعت، میزان، و ماندگاری یادگیری زبان خارجی به کمک ربات در یکی از مجتمع‌های آموزشی تهران در حال انجام است. در دو دهه اخیر، با همگانی شدن کاربرد رایانه و تلفن‌های همراه، آموزش زبان به کمک رایانه (CALL) و آموزش زبان به کمک تلفن همراه (MALL)، در ارتقای تئوری‌های آموزش زبان دوم به کمک فناوری‌های نوین به شدت مورد توجه و تأثیرگذار بوده‌اند. در صورتی که ربات‌ها نه تنها ویژگی‌ها و ابزار ارتباطی مورد استفاده در CALL و MALL را دارند، بلکه قادرند با انجام حرکت‌های مستقل و جذّاب، و شناسایی صدا و تصویر با محیط اطراف توسط حسگرهای گوناگون ارتباطات عاطفی و فیزیکی برقرار کنند. اگر چه کامپیوتر و تلفن‌ همراه قابلیت برقراری تعاملات غیرلفظی را دارند، اما در ربات‌ها ویژگی‌هایی از جمله حالات صورت، ژست‌ها و حرکات بدن هنگامی که در کنار انسان در محیط‌های واقعی قرار می‌گیرند، بسیار برجسته تر است. از دیگر تفاوت‌های بارز ربات‌ها با رایانه‌ها و تلفن‌های همراه آن است که ظاهری دوستانه، مهربان، و توانایی برقراری روابط اجتماعی دارند. از این رو روش و پدیده "رال" در آموزش زبان دوّم را می‌توان شکل تکامل یافته ای از روش‌های "کال" و "مال" قلمداد کرد.

 

 

شکل-1 : ربات (NAO) با نام ایرانی "نیما" و نمونه ای از کلاس‌های "رال".

 

از دیگر زمینه های پژوهشی که در حال حاضر در این آزمایشگاه فعّال شده‌اند، عبارتند از:

- "برنامه ریزی و به‌کارگیری ربات­های انسان ­نما به عنوان دستیار درمانگر در تشخیص و درمان بیماران مبتلا به اوتیسم (در خود ماندگی)". برای این منظور ربات انسان نمای (ALICE) ساخت شرکت Hanson تهیّه شده است که قابلیّت فوق‌العاده ای در اجرای حالات صورت و ژست‌ها دارد و برای پژوهش‌های مربوط در حوزه اوتیسم توصیه شده است. این ربات برای استفاده با کاربران ایرانی با نام "مینا" مورد استفاده قرار می‌گیرد. اختلالات اوتیستیک با نارسایی­های کیفی در سه حوزه رفتاری: نارسایی در تعاملات اجتماعی، نارسایی در مهارت ارتباطی و نارسایی در تخیل و خلاقیت اجتماعی مشخص می‌شوند. کودکان اوتیستیک در شروعِ توجهِ اشتراکی و نیز پاسخ به توجهِ اشتراکی نارسایی دارند. تحقیقات دانشمندان نشان می­دهد که کودکان مبتلا به اوتیسم برخلاف توانایی­شان در ارتباط برقرار کردن با دیگران، از کار کردن با کامپیوتر، اسباب بازی­های هوشمند و ربات­ها لذّت می­برند. اغلب این کودکان به صورت کاملاً طبیعی با فن­آوری­هایی از این دست درگیر می­شوند. از این رو، استفاده از ربات‌ها در تشخیص و درمان مبتلایان به اوتیسم می‌تواند چاره ساز و آغازگر پژوهشی نوین در کشور باشد.


 

شکل-2 : ربات (ALICE) با نام ایرانی "مینا" و گروه پژوهشی ربات‌های اجتماعی.

 

- به منظور جذّابیّت بخشیدن به کلاس‌های دینی مدارس و ارتقای کیفی میزان و ماندگاری یادگیری مفاهیم اوّلیه مذهبی، برنامه ریزی و به‌کارگیری ربات­های انسان ­نما به عنوان دستیار در حوزه آموزشی- فرهنگی با عنوان "طراحی و پیاده سازی الگوهای حرکتی نیایش در یک ربات انسان نما و بکار گیری آن در آموزش مفاهیم دینی و علوم قرآنی در مدارس" از دیگر موضوعات پژوهشی فعّال در حوزه ربات‌های اجتماعی است که هم اکنون در حال پیگیری است.  

شکل-3 : ربات (NAO) با نام ایرانی "نیما" در حال آموزش اجرای نماز.

 

- ارتباط بین انسان و ربات، شناسایی صورت و صدا توسط ربات، ارتباط بین ربات-انسان-اینترنت، گفتگوی بین انسان و ماشین، و ربات‌های قصه گو و کٌمدین (برای سرگرمی و نشاط) از دیگر زمینه‌های پژوهشی است که در این آزمایشگاه در حال پیگیری است. بعلاوه، با عنایت به تجربیّات گذشته، بدین منظور طراحی و ساخت ربات انسان نمای بومی مجدداً در دستور کار قطب علمی طرّاحی، رباتیک و اتوماسیون قرار گرفته است.

 

 

 

- در پروژه ای دیگر به کاربرد رباتی انسان نما  (NAO) با توانایی های ارتباطی گوناگون هم چون سخن گفتن و اجرای حالت های دست و پادر تعامل با کودکان مبتلا به سرطان و تاثیر آن بر کاهش دیسترس ناشی از بیماری و فرآیند درمان آن پرداختیم. دیسترس  تجربه ای ناخوشایند و چند وجهی است که به دلایل گوناگونی هم چون دشوار بودن فرآیند درمان و محدودیت های ناشی از خود بیماری به وجود می آید. از میان وجوه گوناگون  این حالت، اضطراب، افسردگی و خشم به عنوان متغیرهای پژوهش انتخاب شده و متناسب با آن ها 8 جلسه ی درمانی با محوریت ربات به عنوان دستیار روانشناس طراحی و اجرا شد. در هر جلسه بر روی موضوعی مشخص، هم چون ترس از تزریق، دلیل بروز سرطان  و یا تغذیه ی سالم که همگی از دغدغه های کودکان به شمار می رود، تمرکز گردید و انتظار بر آن بود که لحن کودکانه و هم حسی شخصیت ربات، همکاری کودک و اثرگذاری مداخله را افزایش دهد. 11 نمونه از دو مرکز درمانی کودکان (بخش خون مرکز طبی کودکان و بیمارستان محک) در طرح شرکت کردند و نتایج نشان داد که سطح پارامترهای نام برده به طور معناداری پس از پایان جلسه ها کاهش یافت.

 

  

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر